首页/资料库/电气设计通用资料/工业控制计算机和控制技术

8051指令系统

分类:工业控制计算机和控制技术 / 单片微型计算机 / 常用单机及其性能 / 8051指令系统字数:5263更新:2026-06-05

8051 指令系统

指令汇编格式

指   令   功   能

字节数

周期数

说       明

MOV      A , Rn

A ¬ Rn

1

1

Rn = Ro ~ R7

MOV      A , direct

A ¬ ( direct )

2

1

direct 为直接地址

MOV      A , @Ri

A ¬ ( Ri )

1

1

 

MOV      A , # data

A ¬ data

2

1

Ri = Ro , R1

MOV      Rn , A

Rn ¬ A

1

1

data 为立即数

MOV      Rn , direct

Rn ¬ ( direct )

2

2

以下同

MOV      Rn , # data

Rn ¬ data

2

1

 

MOV      direct , A

( direct ) ¬ A

2

1

 

MOV      direct , Rn

( direct ) ¬ Rn

2

2

 

MOV      direct1 , direct2

( direct ) ¬ ( direct2 )

3

2

direct1 ,

MOV      direct , @Ri

( direct ) ¬ ( Ri )

2

2

direct2 为直接地址

MOV      direct , # data

( direct ) ¬ data

3

2

 

MOV      @Ri , A

( Ri ) ¬ A

1

2

 

MOV      @Ri , direct

( Ri ) ¬ ( direct )

2

2

 

MOV      @Ri , # data

( Ri ) ¬ data

2

1

 

MOV      DPTR , # data16

DPTR ¬ data16

3

2

data16 为 16 位二进制数

MOVC     A , @A+DPTR

A ¬ ( A+DPTR )

3

2

 

MOVC     A , @A+PC

A ¬ ( A+PC )

1

2

 

MOVX     A , @Ri

A ¬ ( Ri )

1

2

DPTR 为地址寄存器

MOVX     A , @DPTR

A ¬ ( DPTR )

1

2

 

MOVX     @Ri , A

( Ri ) ¬ A

2

2

 

MOVX     @DPTR , A

( DPTR ) ¬ A

1

2

PC 为程序计数器

PUSH      direct

SP ¬ SP+1 ,( SP ) ¬ ( direct )

2

2

 

POP       direct

( direct ) ¬ ( SP ) , SP ¬ SP - 1

2

2

 

XCH       A , Rn

A « Rn

1

1

 

XCH       A , direct

A « ( direct )

2

1

 

XCHD      A , @Ri

A « ( Ri )

1

1

 

XCHD      A , @Ri

A3 ~ 0 « ( Ri ) 3 ~ 0

1

1

 

ADD       A , Rn

A ¬ A+Rn

1

1

ADD , ADDC ,

ADD       A , direct

A ¬ A+ ( direct )

2

1

SUBB 影响标志 C , OV , AC

ADD       A , @Ri

A ¬ A+ ( Ri )

1

1

 

ADD       A , # data

A ¬ A+data

2

1

 

ADDC      A , Rn

A ¬ A+Rn+C

1

1

C 为进位位

ADDC      A , direct

A ¬ A+ ( direct ) +C

2

1

 

ADDC      A , @Ri

A ¬ A+ ( Ri ) +C

1

1

 

ADDC      A , # data

A ¬ A+data+C

2

1

 

SUBB       A , Rn

A ¬ A - Rn - C

1

1

 

SUBB       A , direct

A ¬ A -( direct )- C

2

1

 

SUBB       A , @Ri

A ¬ A -( Ri )- C

1

1

 

SUBB       A , # data

A ¬ A - data - C

2

1

 

MUL        AB

B , A ¬ A · B

1

4

乘积高位在 B , 乘积低位在

DIV         AB

A ¬ A / B 的商 , B ¬ A / B 的余数

1

4

A 中 , MUL , DIV 指令影响

INC         A

A ¬ A+1

1

1

OV , 将 C 置 0

INC         Rn

Rn ¬ Rn+1

1

1

 

INC         direct

( direct ) ¬ ( direct ) +1

2

1

 

INC         @Ri

( Ri ) ¬ ( Ri ) +1

1

1

 

DEC         A

A ¬ A - 1

1

1

 

DEC         Rn

Rn ¬ Rn - 1

1

1

 

DEC         direct

( direct ) ¬ ( direct )- 1

2

1

 

DEC         @Ri

( Ri ) ¬ ( Ri )- 1

1

1

 

INC         DPTR

DPTR ¬ DPTR+1

1

1

 

DA          A

BCD 码调整 A

1

1

DA 影响 C

ANL         A , Rn

A ¬ A ∧ Rn

1

1

 

ANL         A , direct

A ¬ A ∧ ( direct )

2

1

 

ANL         A , @Ri

A ¬ A ∧ ( Ri )

1

1

 

ANL         A , # data

A ¬ A ∧ data

2

1

 

ANL         direct , A

( direct ) ¬ ( direct ) ∧ A

2

1

 

ANL         direct , # data

( direct ) ¬ ( direct ) ∧ data

3

2

 

ORL         A , Rn

A ¬ A ∨ Rn

1

1

 

ORL         A , direct

A ¬ A ∨ ( direct )

2

1

 

ORL         A , @Ri

A ¬ A ∨ ( Ri )

1

1

 

ORL         A , # data

A ¬ A ∨ data

2

1

 

ORL         direct , A

( direct ) ¬ ( direct ) ∨ A

2

1

 

ORL         direct , # data

( direct ) ¬ ( direct ) ∨ data

3

2

 

XRL         A , Rn

A ¬ A Å Rn

1

1

 

XRL         A , direct

A ¬ A Å ( direct )

2

1

 

XRL         A , @Ri

A ¬ A Å ( Ri )

1

1

 

XRL         A , # data

A ¬ A Å data

2

1

 

XRL         direct , A

( direct ) ¬ ( direct ) Å A

2

1

 

XRL         direct , # data

( direct ) ¬ ( direct ) Å data

3

2

 

CLR         A

A ¬ 0

1

1

 

CPL         A

1

1

 

RL          A

A 循环左移一位

1

1

 

RLC         A

A 带进位循环左移一位

1

1

影响 C

RR          A

A 循环右移一位

1

1

 

RRC         A

A 带进位循环右移一位

1

1

影响 C

SWAP        A

A7 ~ 4 « A3 ~ 0

1

1

 

ACALL       ad11

SP ¬ SP+1 ,( SP ) ¬ PC7 ~ 0

2

2

短调用 , ad11 为子程序

 

SP ¬ SP+1 ,( SP ) ¬ PC15 ~ 8

 

 

入口 , 11 位的目标

 

PC ¬ Cad11

 

 

地址 ( 2K )

LCALL       ad16

SP ¬ SP+1 ,( SP ) ¬ PC7 ~ 0

3

2

长调用 , ad16 为子程序

 

SP ¬ SP+1 ,( SP ) ¬ PC15 ~ 8

 

 

入口 , 16 位的目标

 

PC ¬ ad16

 

 

地址 ( 64K )

RET

PC15 ~ 8 ¬ ( SP ) , SP ¬ SP - 1

 

2

子程序返回

 

PC7 ~ 0 ¬ ( SP ) , SP ¬ SP - 1

 

 

 

RETI

PC15 ~ 8 ¬ ( SP ) , SP ¬ SP - 1

1

2

从中断返回 , 清中断优先

 

PC7 ~ 0 ¬ ( SP ) , SP ¬ SP - 1

 

 

级触发器

AJMP       ad11

PC ¬ ad11

2

2

ad11 为 11 位的目标地址

LJMP       ad16

PC ¬ ad16

3

2

ad16 为 16 位的目标地址

SJMP       rel

PC ¬ PC+rel

2

2

rel 的范围为 - 128 ~ 127

JMP        @A+DPTR

PC ¬ A+DPTR

1

2

 

JZ          rel

若 A = 0 , PC ¬ PC+rel

2

2

零转移

JNZ        rel

若 A ≠ 0 , PC ¬ PC+rel

2

2

非零转移

CJNE       A , direct , rel

若 A ≠ ( direct ) ,则 PC ¬ PC+rel

3

2

影响 C

 

A ñ ( direct ) , C ¬ 0

 

 

 

 

A á ( direct ) , C ¬ 1

 

 

 

CJNE

若 A =( direct ) , C ¬ 0 , PC ¬ PC+3

 

 

 

A , #

若 A ≠ data ,则 PC ¬ PC+rel

3

2

影响 C

data , rel

A ñ data , C ¬ 0

 

 

 

 

A á data , C ¬ 1

 

 

 

 

若 A = data , C ¬ 0 , PC ¬ PC+3

 

 

 

CJNE       Rn , # data , rel

若 Rn ≠ data ,则 PC ¬ PC+rel

3

2

影响 C

 

Rn ñ data , C ¬ 0

 

 

 

 

Rn á data , C ¬ 1

 

 

 

 

若 Rn = data , C ¬ 0 , PC ¬ PC+3

 

 

 

CJNE       @Ri , # data , rel

若 ( Ri ) ≠ data ,则 PC ¬ PC+rel

3

2

影响 C

 

( Ri ) ñ data , C ¬ 0

 

 

 

 

( Ri ) á data , C ¬ 1

 

 

 

 

若 ( Ri ) = data , C ¬ 0 , PC ¬ PC+3

 

 

 

DJNZ       Rn , rel

Rn ¬ Rn - 1 ,若 Rn ≠ 0 ,则 PC ¬ PC+rel

2

2

 

DJNZ       direct , rel

( direct ) ¬ ( direct )- 1

3

2

 

 

若 ( direct ) ≠ 0 ,则 PC ¬ PC+rel

 

 

 

NOP

空操作

 

 

 

CLR        C

C ¬ 0

1

1

影响 C

CLR        bit

bit ¬ 0

2

1

bit 为直接地址位

SETBC

C ¬ 1

1

1

 

SETB       bit

bit ¬ 1

2

1

影响 C

CPL C

1

1

影响 C

CPL        bit

2

1

 

ANL        C , bit

C ¬ C ∧ bit

2

2

影响 C

ANL        C ,/ bit

2

2

影响 C

ORL        C , bit

C ¬ C ∨ bit

2

2

影响 C

ORL        C ,/ bit

2

2

影响 C

MOV        C , bit

C ¬ bit

2

1

影响 C

MOV        bit , C

bit ¬ C

2

2

 

JC          rel

若 C = 1 ,则 PC ¬ PC+rel

2

2

 

JNC         rel

若 C = 0 ,则 PC ¬ PC+rel

2

2

 

JB          bit , rel

若 bit = 1 ,则 PC ¬ PC+rel

3

2

 

JNB         bit , rel

若 bit = 0 ,则 PC ¬ PC+rel

3

2

 

JBC         bit , rel

若 bit = 1 ,则 PC ¬ PC+rel , bit ¬ 0

3

2

 

注:对累加器的任何操作都将影响奇偶标志 P ;

对 PSW 的任何操作都会影响状态标志位。